آزمون تصادفی بودن

Random-Numbers

آزمون تصادفی بودن

اگر بنا باشد که محققی بتواند از نتایج به دست آمده از یک نمونه، به نتایجی درباره جامعه برسد، باید نمونه او یک نمونه كاملا تصادفی باشد. یک آزمایش دو حالتی مانند پرتاب یک سکه را در نظر بگیرید. اگر چند بار پی در پی سکه را پرتاب کنید و نتیجه آزمایش را ثبت نمایید، به طور یقین با یک دنباله از نتایج تصادفی روبرو خواهید بود. یا مثلا اگر جنسیت مراجعه کنندگان به یک فروشگاه را به صورت دنباله‌ای از نتایج ثبت کنید، داده‌های حاصل، تصادفی خواهند بود. آزمون تصادفی بودن را هنگامی به کار بگیرید که مي خواهید از تصادفی بودن توالی مقادير متغیرها مطمئن شويد. به عبارت دیگر برای اینکه بخواهید در یک نمونه که در آن رویدادهای مختلف ثبت شده است، تصادفی بودن ثبت رویدادها را آزمایش کنید، از این آزمون استفاده کنید. در این آزمون مقادیر به دست آمده با یک مقدار معلوم (كه در پیش فرض spss اين مقدار، میانه در نظر گرفته می‌شود) مقایسه شده و مقادیر کوچکتر و بزرگتر از آن تشکیل دهنده تعداد دورها خواهند بود. منظور از دور، تغییر از یک حالت به حالت دیگر است. مثلا در دنباله زیر اگر علامت مثبت را یک حالت و علامت منفی را حالت دیگر در نظر بگیرید، تعداد دورها 7 است زیرا:

1

اگر تعداد دورها خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باشند، نشانه عدم تصادفی بودن داده ها است. در این آزمون فرض بر تصادفی بودن داده ها استوار است و اگر فرض رد شود، تصادفی بودن داده ها به مخاطره می افتد و مفهوم آن این است که داده ها گزینشی بوده اند. فرض های صفر و یک به صورت زیر مطرح اند.

2

آزمون تصادفي بودن (Runs Test) در spss

برای آزمون تصادفی بودن مقادیر یک متغیر از فرمانا استفاده کنید تا کادر محاوره آن مانند کادر محاوره زیر باز شود.Analyze/Nonparametric Test/Runs

3

متغیر مورد نظر را به چهار گوش Test Variable List منتقل کنید.

در بخش Cut point یکی از گزینه های: (Median)، نما (Mod)، میانگین (Mean) را انتخاب کنید. در قسمت Custom می توانید مقدار دل خواهی به عنوان Cut Point در نظر بگیرید. از گزینه Options می توانید بعضی از شاخص های توصیفی را محاسبه کنید.

نمونه عملی

نظر 20 نفر در مورد سه کالا که با کد های 1 و 2 و 3 مشخص شده اند، خواسته شده و نتایج آن در جدول زیر ثبت شده است.

4

آزمون کنید آیا دنباله نتایج به دست آمده به صورت تصادفی جمع آوری شده است؟
داده ها را به ترتیبی که در جدول بالا آمده است، با یک متغیر به نام (Kala) در Data View وارد کنید. دقت کنید ترتیب وارد کردن داده ها را تغییر ندهید، زیرا در نتیجه آزمون تاثیر منفی خواهد گذاشت. در این آزمون می خواهیم بررسی کنیم نحوه انتخاب افراد در نظر خواهی به صورت تصادفی و نه گزینشی بوده است. برای این منظور آزمون تصادفی بودن (Runs) را از فرمان زیر فراخوانی می کنیم:Analyze/Nonparametric Test/Runs

5

در کادر محاوره باز شده، متغیر kala را به چهار گوش Test Variable List منتقل کنید. و Quartils را علامت دار کنید و ok را کلیک نمایید. نتايج در خروجي به صورت جدول هاي زير خواهند بود.

6

از آنجایی که Test Value را میانگین انتخاب کرده ایم و مقدار آن 95/1 به دست آمده است، تعداد نمونه های کمتر از میانگین 7 و تعداد نمونه های بیشتر یا مساوی با میانگین 13 به دست آمده است که در جدول Runs Test مشاهده می کنید. تعداد دورهای گردش Number of Case، 12 به دست آمده است و نتیجه پایانی اینکه با توجه به سطح معنی داری (Asymp. Sig. (2-tailed)=0477) که بیشتر از 5 درصد است، فرض صفر رد نمی شود. یعنی تصادفی بودن این داده ها پذیرفته است.